Hoofdvervorming bij uw baby –
wat zijn de therapeutische opties?

Positioneringstherapie

Bij veel baby’s vervormt zich het hoofd tijdens de geboorte of in de eerste maanden van het leven. Vaak leidt het ontwikkelen van een scheve houding of het steeds aan dezelfde kant liggen ertoe dat kinderen een vlakke achterkant van het hoofdje of zelfs een scheef hoofdontwikkelen. Dit is niet alleen een cosmetisch probleem, maar meestal ook een medisch probleem.

Als ouders kunt u uw baby in de eerste maanden op een verstandige manier ondersteunen door de baby consequent op een zijde te positioneren. Fysiotherapeuten en osteopaten zien positioneringstherapie als een begeleidende maatregel om de vervorming van het achterhoofd van uw baby effectiever te corrigeren.
Aan het einde van de pagina leert u waardevolle oefeningen en tips.

Hoe kan ik een hoofdvervorming bij mijn baby herkennen?

Allereerst is het belangrijk om de vorm van het hoofdje van de baby te kunnen beoordelen. Veel ouders herkennen de vervlakking van het achterhoofd. U kunt echter ook zelf leren om een kromme vervorming van het hoofdje van uw baby in te schatten en de ligpositie van uw kind daarop af te stemmen.

Kijk hiervoor naar het hoofdje van uw baby vanuit vogelperspectief en plaats in uw gedachten een kruis van het voorhoofd naar het achterhoofd en van oor tot oor. Nu kunt u zien aan welke zijde de achterkant van het hoofd is afgeplat en aan welke zijde het oor richting de neus is verschoven. Als het linkeroor naar voren is geschoven, positioneert u uw baby op de rechterzijde. Is het rechteroor naar voren geschoven positioneert u uw baby op de linkerzijde – en dit tweederde van de tijd dat uw baby ligt of slaapt. Controleer uw baby’s hoofdje eens per week.

Onderzoek naar de vorm van het babyhoofdje vanuit een vogelperspectief om de vervorming van het hoofd en de verplaatste ooras te beoordelen.
baby hoofdvorm beoordelen
babyhoofd correctie positie plagiocephalus

Positioneringstherapie –
hoe moet mijn baby met hoofdvervorming liggen?

Omdat baby’s niet zelfstandig een zijdelinge positie kunnen behouden, hebben ze een steun in de rug nodig. Dit zorgt ervoor dat uw baby veilig ligt en niet terugrolt in de rugligging of in een risicovolle buikhouding.

In de eerste 12wekenkan een wisselende positionering met handoekrollen of een wigvormig kussen worden doorgevoerd.

Zuigelingen schmermerhouding
Eenvoudige wigkussens ondersteunen de baby in de eerste weken in zijligging.
Zuigelingen schmermerhouding
Ook eenvoudige handdoekrollen dienen in de eerste weken hun doel.

Na de 3e maand van het leven is het essentieel dat de positionering om de hoofdvervorming te corrigeren in een veilige zijdelingse positie plaatsvindt. Sommige kinderen kunnen op deze leeftijd al van de zijwaartse naar de buikligging draaien. Aangezien deze positie echter wordt beschouwd als een hoge risicofactor voor het optreden van plotselinge kindersterfte, dient u deze positioneringstherapie alleen uit te voeren met een babypositioneringskussen dat is goedgekeurd als medisch hulpmiddel.

VARILAG positioneringskussen

VARILAG heeft een positioneringskussen voor baby’s ontwikkeld dat voldoet aan de hoogste medische normen. U kunt dit hier in de online shop of kopen of het door uw kinderarts laten voorschrijven. De kosten worden door vele zorgverzekeringen in Duitsland vergoed.

VARILAG positioneringskussen

Tussen de 4e en de 8e levensmaand is eencorrectie van 1 mm per week waarschijnlijk. Wanneer het hoofd uiteindelijk symmetrisch is geworden, raadpleeg dan uw kinderarts om te zien of een consistente zijdelingse positionering nog steeds nodig is.

Positionering in het medisch goedgekeurde positioneringskussen van VARILAG is een effectief en kostenbesparend alternatief voor de vaak voorgeschreven helmtherapie. Op onze adviespagina kunt u een overzicht krijgen van de voor- en nadelen van helmtherapie.

Mijn baby ligt scheef, wat kan ik doen?

De vervormde achterkant van het hoofd wordt meestal geassocieerd met een asymmetrische houding. Men spreekt hier van een houdingsasymmetrie bij baby’s die vergelijkbaar is met een schermerhouding. Het lichaam is meestal naar één kant gedraaid waarbij het bovenlichaam gebogen en het hoofd vaak overbelast is. De ene arm is vaak gebogen en de andere is uitgestrekt.

De getroffen baby’s gedragen zich onrustig en vallen op door lange huilbuien. Ouders melden problemen met borstvoeding en zwakte in het drinken van hun baby’s. Omdat de symmetriestoornis ook de ooras, de kaakgewrichten en de bovenste nekwervels treft, ontstaan er vergaande langdurige beperkingen (zie plagiocefalie). We willen ons op dit punt distantiëren van de associaties zoals die in de context van het zogenaamde KiSS-syndroom zijn geformuleerd, omdat ze eerder verontrustend dan verhelderend zijn en niet wetenschappelijk zijn bewezen.

Houdingssymmetrie wordt vaak geassocieerd met een disfunctie van de bovenste halswervelkolom en zorgt ervoor dat het kind eenzijdig beweegt, waardoor spieren en zenuwen ook aan één kant worden opgebouwd of rechtgetrokken. Dit heeft een grote invloed op de rijping van het centrale zenuwstelsel (CZS). Hier komt de fysiotherapeut en/of osteopaat aan bod. Ze kunnen blokkades in het gebied van de nekwervelkolom identificeren en verhelpen.

Maatregelen tegen het vervormen van het babyhoofdje –
Welke therapieonderdelen zijn beschikbaar?

Naarmate de behandeling vordert, zal het doel zijn om de nekspieren te rekken en het centrale zenuwstelsel op een gelijkmatige en evenwichtige manier te stimuleren. Dit is de taak van de therapeut, maar ook van de ouders.

Verschillende therapiemodules en -maatregelen worden – als ze op een verstandige manier worden gecombineerd – een effectieve therapie die de vervorming van het hoofd en de houdingsasymmetrie kan corrigeren. Dit zijn onder andere:

  • een zijdelingse positionering (positioneringstherapie)
  • het trainen op de buiklig positie
  • correct dragen/hanteren door de ouders
  • indien nodig, behandelingsinterventies door een therapeut

Oefeningen en tips voor ouders

Door middel van specifieke oefeningen, de manier waarop u uw baby draagt, hoe u hem aanmoedigt om op zijn buik te liggen en hoe u hem positioneert, kunt u een belangrijke rol spelen in het succes van de therapie. Het doel is om de buik- en rugspieren van de baby dag na dag te stimuleren en te versterken door middel van kleine oefeningen, en hem plezier te geven in het nieuwe perspectief en de bijbehorende activiteit.

Hier vindt u voorbeelden van oefeningen voor het corrigeren van misvormingen van het babyhoofdje en houdingsasymmetrie bij baby’s die we u hier presenteren met behulp van foto’s en video’s. Meer video’s vindt u in de mediatheek van VARILAG .

Behandeling volgens Bobath - het dragen van een zuigeling op de arm om de laterale rompspieren te versterken
Als de rechter rompzijde zwakker is, draag uw baby dan in de linkerarm. Zo traint u de spieren en zenuwbanen die tot nu toe zijn verwaarloosd.
Oefening voor het activeren van de laterale rompspieren bij houdingsasymmetrie in de kindertijd 01
In de begeleidende video “Oefeningen tegen een scheve houding bij baby’s” worden de oefeningen in detail getoond. U leert de zwakkere zijwaartse rompspieren te versterken.
Oefening voor het activeren van de laterale rompspieren bij houdingsasymmetrie in de kindertijd 02
Het beslissende moment van de oefening bestaat uit het optillen van het hoofd.
Door middel van eenvoudige oefeningen kunt u als ouders uw kind trainen om de hoofdhouding te verbeteren en een voorkeur voor hoofdrotatie tegen te gaan.
Een belangrijke therapiecomponent in de behandeling van houdingsasymmetrie bij uw baby is het oefenen van de buikligging. Niet alleen de motorische vaardigheden van uw baby worden hierbij bevorderd.
Door deze oefeningen en de Bobath-hantering worden de laterale rompspieren versterkt en de houding gecorrigeerd.
Training van de buikligging bij uw baby op een waterbal
Training van de buikligging bij uw baby met een handdoekrol
Ondersteund door een handdoekrol of op een waterbal kan een baby de buikligging langer vasthouden. Enerzijds bevordert de buikligging de motorische vaardigheden van het kind, anderzijds kan deze gebruikt worden om een voorkeurspositie te compenseren. De baby in buikligging wordt aangemoedigd om naar de kant te kijken die hem (nog) niet zo bevalt. Om de blik van uw baby te sturen kunt u gebruik maken van uw handen, speelgoed of een belletje.

Aangezien elk kind uniek is en elke medisch geval zeer individueel moet worden bekeken, kan hier slechts een kort overzicht van de mogelijkheden voor ouders worden gegeven. Laat u adviseren door uw kinderarts of fysiotherapeut om verdere behandelingsmaatregelen te treffen.

Onze zoon had vanaf zijn geboorte een sterke nekspanning, wat in de weken na zijn geboorte leidde tot een asymmetrie van het hoofd en een ontwikkelingsachterstand. Dit viel op door een favoriete kant, die leidde tot een plat hoofd en moeilijkheden bij het geven van borstvoeding. Ook kon hij in de volgende weken niet goed grijpen.

Dankzij een tip dat dit geweldige positioneringskussen bestaat konden wij onze zoon in een stabiele zijdelinge positie laten liggen om de asymmetrie te verhelpen. Door de behandelingen bij de osteopaat hebben we ook het KISS-syndroom en de ontwikkelingsachterstand weggewerkt.

Het wennen aan het kussen ging zonder problemen en ondertussen slaapt ons kind op beide zijden goed. Hij is echt blij dat hij zijn hoofdje naar beide kanten kan draaien en is een levendig kereltje.

Caren B.

FAQ

Op welke termijn kan een misvormd babyhoofdje en een verschoven ooras worden gecorrigeerd?
De schedelbotten worden in het eerste levensjaar door kraakbeengewrichten gescheiden en zijn beweeglijk De groei van het hoofd is bijzonder goed te controleren in de eerste maanden van het leven.

Hoe effectief is de positioneringstherapie bij misvormde babyhoofdjes?
Het beste is dat uw baby ongeveer twee derde van de ligtijd met zijn of haar hoofdje op het achterhoofd ligt. De zwaartekracht en het gewicht van het hoofd werken samen om de groei van het hoofd onder controle te houden. De vervorming neemt met een millimeter per week af tussen de 4e en 8e maand van het leven.

Brengt de positioneringstherapie een risico mee voor mijn kind?
Het is van cruciaal belang dat uw kind zich niet in de buikligging kan draaien terwijl het slaapt. De brede borstriem van het positioneringskussen (VARILAG) houdt uw baby veilig in een zijdelinge positie. Uw baby kan dus niet in de risicovolle buikpositie terechtkomen en ook niet in de voorkeursstand, waardoor het hoofd nog meer onder druk zou komen te staan. Alle materialen in dit medische product zijn getest op schadelijke stoffen en zijn geschikt voor mensen met een allergie.

Vindt de correctie van de vervormingen van het hoofdje van de baby alleen plaats tijdens de slaap?
Uw baby moet ongeveer 70% van de ligtijd op de zijde liggen waar het hoofdje het meest prominent is. Met het positioneringskussen van VARILAG wordt dit meestal bereikt door het gebruik tijdens de slaap. Als uw baby wakker is, kunt u de effectiviteit van de positioneringstherapie verhogen door middel van corrigerende reacties en stimuli.